Có một lần, thanh niên tụ tập ở nhà tôi rất nhiều. Bố tôi khuyến cáo chơi trò thể thao, ông muốn kiểm tra sức khoẻ đám trai làng. Rốt cuộc, hơn chục chàng trai theo lần lượt vào thử đều phải gật đầu thua cuộc. 

Nhân ngày giỗ bố, cũng là dịp kỉ niệm 100 năm ngày sinh bố mình, tôi muốn viết ít dòng về người phụ vương bình dị kính yêu mà cũng tràn trề sức sống của tớ.

Bố tôi trai làng chính hiệu, mê quyền anh, chơi thể thao như diễn xiếc
Bố tôi ngồi thứ 2 ở hàng đầu (áo cộc tay).

Mỗi lần nghĩ về bố tôi thường nhớ đến lời nhận xét của hai ông người chơi thân với tôi từ thời còn trẻ.

Họ chỉ gặp bố tôi đúng một lần tuy nhiên cả hai đều nói tương tự nhau: Hà Tùng Sơn, người học đại học với tôi đã vài lần nhắc nhở lại mẩu truyện hồi gặp bố tôi ra thăm con (là tôi) đang theo học Đại học Sư phạm Vinh (khoảng năm 1976). Khi ấy, ông lý giải cho mấy đứa chữ complet trong tiếng Pháp một kiểu tường tận làm hắn rất nể ông, là một người thợ mà sao hiểu biết nhiều và thật lịch sự và trang nhã; Chu Trọng Thu, người dạy đại học ở sư phạm Vinh với tôi, chỉ một lần duy nhất gặp bố tôi từ vùng núi Hương Sơn ra thăm con cháu ở trường rồi chuyện trò chừng 30 phút mà anh ta rất tuyệt vời, bảo tôi là: “Ông có ông bố thật thông minh!”.

Hồi cải cách ruộng đất, chính bố tôi là một “đảng viên tội nghiệp” vì dám đứng lên đấu tranh bảo vệ lẽ công bình mà bị quy là phần tử đứng về phía địa chủ chống phá cải cách.

“Khí phách” của ông năm ấy sau này tôi vẫn được nghe nhiều người già trong làng kể lại với một sự nể phục thật sự. tuy nhiên bố đang không chút oán hận.

rất có thể “cơn địa chấn” cải cách ruộng đất có gieo vào lòng ông một xíu ít thiếu tín nhiệm tuy nhiên ông thuộc lớp những người bị oan khuất thời ấy mà vẫn đầy lòng tha thứ. Việc đó tương tự như lời của một ông giáo dạy toán ở đại học Vinh từng bị “làm khổ” trong cải cách nói với tôi: “Tôi coi đó là một chuyến tàu lịch sử hào hùng. Mình ngồi trên chuyến tàu đó. Chuyến tàu bị nạn. Mình gặp nạn tuy nhiên còn nhẹ hơn nhiều người khác. luôn luôn phải quên đi để vui sống, để còn tiến lên phía trước”.

Sau cải cách, bố tôi trầm tính đi nhiều. Năm 1963 người ta bảo ông làm hồ sơ để xét phong nhân vật lao động, ông từ chối. Ông vốn thế, không thích chạy theo danh hiệu, chức quyền. Thời còn lãnh đạo du kích, người ta lấy ông đi học quân chính ở liên khu để đào tạo cán bộ quân sự, ông cũng xin ở lại. Có những chiến sĩ trong đội du kích của ông sau này gia nhập quân đội đã thành cán bộ thời thượng.

Có lẽ, bố tôi mang phong thái của một võ sĩ chân chính: mạnh mẽ và tự tin tuy nhiên không khoa trương.

Ông từng học võ.

Người học võ có kĩ năng không lúc nào dùng võ thuật áp bức kẻ yếu tuy nhiên cũng không lúc nào run sợ trước cường quyền. Giúp kẻ yếu, không sợ kẻ mạnh. Đó là vấn đề sáng tính cách của những võ sĩ thực thụ, có học.

Thiên hồi kí này tôi dành viết về khía cạnh này của bố, kể lại với đồng chí, với những cháu “cố võ sĩ” của tớ.

***

Bố tôi là nam nhi út của một mái ấm gia đình làm thuốc Bắc ở làng Thái Yên, Đức Thọ. Ông nội tôi mất từ khi bố tôi mới 5 tuổi, bởi thế bố phải sống với bà trong cảnh thiếu thốn đủ bề.

tuy nhiên bà nội tôi là loại dõi của một mái ấm gia đình Nho học trong làng nên rất có ý thức cho con học chữ. Bố tôi học với một thầy đồ, cũng là cậu của tớ trong làng. Ông viết chữ Hán rất đẹp.

Năm đã 70 tuổi, khi ra Vinh ở với vợ ck tôi, ông có viết một dòng chữ Hán trên cánh cửa xập xệ ngôi nhà cấp 4. Thầy Nguyễn Cảnh Phức dạy Hán – Nôm của khoa Văn cứ căn vặn tôi mãi đó có thực là nét chữ của bố tôi viết không. Thầy đang không ngờ chữ ông viết đẹp đến thế và khuyên tôi mở hiệu viết thuê chữ Nho để kiếm tiền. tuy nhiên tôi không làm.

Khi đã khá xuất sắc về tiếng Hán, ông được học thêm trường Tây. Tôi cũng không biết gì nhiều về chuyện học trường Tây của ông, chỉ nghe loáng thoáng ông kể là trường Tây người ta dạy kĩ lắm, hay lắm.

Có lần thấy tôi học môn Địa lí, ông mới hỏi tôi xem có biết gì về địa dư Hà Tĩnh không. Tôi vấn đáp ú ớ, ông cười: “thời xưa trường Pháp dạy cậu (nhà tôi gọi phụ vương mẹ là cậu mự) những chuyện này đến nơi đến chốn lắm, họ soạn sách bằng những bài rất dễ nhớ”. Rồi ông đọc thuộc lòng cả một đoạn văn nói về sông ngòi vùng Hà Tĩnh:

“Hai con sông dài, nổi trội của Hà Tĩnh là Ngàn Sâu và Ngàn Phố. Cả 2 sông này đều phát nguyên từ dãy Trường Sơn. tuy nhiên Ngàn Phố thì từ huyện Hương Sơn đổ về, còn Ngàn Sâu thì từ huyện Hương Khê chảy lại. Hai sông này gặp nhau ở ngã ba trước đồn Linh Cảm, hợp lại thành sông La rồi đổ về sông Cả”…

Như nhiều trai làng thời ấy, lớn lên bố tôi bôn ba nhiều nơi để mưu sinh, giúp sức mái ấm gia đình. Ông sang Lào rồi qua Thái Lan. Sau này kể lại với công ty chúng tôi về những năm tháng của tuổi thanh niên sôi sục, ông đã dành tương đối nhiều thời hạn nói về những năm tháng “xuất ngoại” này.

Chính thời kì này ông kết đồng chí, theo học một lớp quyền anh trên đất Thái – Lào để rồi tiếp sau đó theo đuổi môn thể thao này với một niềm đam mê cho tận đến khi tôi đã lớn. Cả một thời trai trẻ ham mê luyện tập nên dù không phải là người to lớn tuy nhiên bố tôi có một thể chất, lạ biệt là đôi cánh tay, chắc khoẻ đến lạ kì.

Có một lần, thanh niên tụ tập ở nhà tôi rất nhiều. Bố tôi khuyến cáo chơi trò thể thao, ông muốn kiểm tra sức khoẻ đám trai làng: “Đứa nào vật tay thắng chủ nhà, sẽ được thưởng một nồi kẹo lạc tại trận”.

Tôi nghĩ là ông muốn tiếp đãi đám trai tráng này cho vui chứ ông già trên 60 sao địch lại những cánh tay quen đi rừng xẻ gỗ, chặt cây, chắc như gỗ lim của những thanh niên đang độ đỉnh cao này.

Vậy mà hơn cả chục chàng trai theo lần lượt vào thử đều phải gật đầu thua cuộc. Có những môn thể dục ông bảo công ty chúng tôi là môn hỗ trợ cho võ thuật quyền anh, quả thật là lũ thanh niên công ty chúng tôi chỉ biết trầm trồ thán phục: Ông bơi dưới nước mà cứ như người đi trên bộ; leo dây thoăn thoắt một mạch không nghỉ chỉ một loáng là lên tận ngọn cây cao (buộc dây trên cành cao buông thẳng góc xuống mặt đất rồi chỉ dùng hai tay đu dây leo ngược lên); ông biểu diễn nhảy dây thì cứ như là người làm xiếc: Đôi chân nhún khẽ trên mặt đất; tay cầm dây quất chéo cánh phải trái, trước sau, chỉ nghe tiếng xé gió vun vút, động tác đẹp đến ngỡ ngàng…

Tôi còn nhớ ông kể với tôi thầy dạy võ của ông là một võ sư người Quảng Bình và có cái tên cũng rất Quảng Bình: Hoát. Nhiều đêm mấy bằng hữu tôi ngồi say sưa nghe bố kể về những trận so găng trên sàn đấu khi còn ở Thái Lan mà thèm, mà ước: Giá mình cũng biết đấm box như bố để trị lại mấy đứa hay ăn hiếp trong làng.

Có lần tôi hỏi ông: Quyền anh khó không, hay cậu bày cho con? Ông hỏi lại tôi: Con muốn học võ để làm gì? Để con đánh thằng L.L toàn bắt nạt con. Không được! Tuyệt đối không được nghĩ đến chuyện dùng võ để đánh người khác.

Thế thì biết võ như cậu làm gì? Tập võ là để rèn sức khoẻ, luyện ý chí, luyện đến mức dù khó khăn đến mấy cũng gắng vươn lên không chịu gục ngã.

Quả bố tôi là một người ý chí. Với ông dường như chẳng có một khó khăn nào rất có thể cản bước. Năm 1967, làng tôi có 50 hộ dân tình nguyện lên miền tây Hà Tĩnh khai hoang. Đang làm chủ nhiệm xí nghiệp mộc của xã (thời đại này chắc gọi là giám đốc), một làng nghề nổi tiếng Hà Tĩnh (làng mộc Thái Yên) ông được giao tổ chức số hộ dân này đi thao tác làm việc kinh tế tài chính mới.

Hai bàn tay trắng, ông dẫn 50 mái ấm gia đình ngược lên vùng núi tít xa trong dãy Trường Sơn mịt mù chính thức công cuộc khai phá. Những người như ông Hoàng Trung Thông thì hát lên bằng thơ, còn bố tôi thì xắn tay áo lên thực sự: “Đi ta đi khai phá rừng hoang”.

Mất cả nửa năm đầu, bố tôi không thể tham gia việc nhà, ông chỉ chạy ngược chạy xuôi lo cơm gạo cho mọi nhà. Mẹ tôi phiền lòng nhà mình không tồn tại vườn khi những mái ấm gia đình khác đang dần ổn định, bố tôi chỉ cười động viên: “Đâu sẽ vào đấy hết. Cậu sẽ làm cho mự con mày mảnh vườn đẹp tuyệt vời nhất”.

Dù ở qui mô không lớn, tuy nhiên công cuộc này yên cầu phải có phẩm chất của một “võ tướng” dẫn người tới một vùng sâu không phải là đánh giặc tuy nhiên cũng chẳng kém gì đánh giặc. Là “anh chủ nhiệm”, bố tôi suốt tháng tất bật khi lên huyện, lúc vào tỉnh, rồi lại đến những shop lương thực, thực phẩm lành mạnh cái ăn cho 50 hộ dân để họ không bỏ về làm bố “không thực hiện nhiệm vụ Đảng giao”.

sau cùng, vì bố mải lo việc chung, vườn nhà tôi là mảnh vườn nằm sâu nhất trong vùng rừng núi hồi ấy còn đầy thú dữ. Có lần voi về quật đổ cả cái nhà xí làm cuối góc vườn. Còn hổ thì đêm đến bắt chó nằm ngay trước hiên căn nhà vừa dựng tạm. Mẹ con tôi bàn với bố chuyển nhà ra xóm ngoài cho đỡ sợ, ông chỉ cười: “Ai cũng như ta thì lấy ai “đứng mũi chịu sào”. Bố lại là đảng viên, là chủ nhiệm HTX”.

từ thời điểm năm học lớp 7 (năm 1967), tôi đã sống xa nhà. Rồi lớn lên thoát li, chỉ thỉnh thoảng mới nghỉ hè, nghỉ phép, về sống với mái ấm gia đình ít ngày. tuy nhiên tôi biết, thời kì đầu đi khẩn hoang xây dựng quê mới, vì mẹ ốm đau, những em còn nhỏ, đôi tay bố đã phải đảm đương công việc lao động của một “Ngu công dời núi” thật sự để tiết ra sự một mảnh vườn “đẹp như tranh vẽ”. Quả không kể xiết nỗi khó nhọc gian truân mà người phụ vương của tôi đã gánh hết trên đôi vai của tớ.

Ở trên tôi đã nói, bố tôi quan niệm học võ là để luyện nghị lực, ý chí con người. Và có lẽ ông đã làm được thật. tuy nhiên chả nhẽ nói về võ sĩ lại chẳng có một chuyện thi đấu nào mà chỉ toàn chuyện ngoài lề. Xin kể lại mấy lần so găng bất đắc dĩ của ông ở kì sau.

Nguyễn Trung Ngọc

(Còn tiếp)

Mời người hâm mộ gửi nội dung bài viết chủ đề “phụ vương mẹ trong tim tôi” về địa chỉ email: bandoisong@vietnamnet.vn. những nội dung bài viết thích hợp sẽ được đăng trên VietNamNet. Trân trọng!

Nhớ về bố là những ký ức cười trong nước mắt

Nhớ về bố là những ký ức cười trong nước mắt

Trước ngày mất mấy hôm ông thèm ăn hết món này món nọ tuy nhiên đến khi mua về thì ông cũng chỉ biết vừa nhìn vừa khóc, cả đàn con cũng khóc theo…

Nguồn: Bố tôi trai làng đúng thương hiệu, mê quyền anh, chơi thể thao như diễn xiếc – tastykitchen.vn – inhat.vn – vietnamnet.vn

[contact-form-7 id="340" title="Hỗ trợ giải đáp"]

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *